Wanneer relationeel trauma niet zichtbaar is in één herinnering
EMDR wordt al jaren ingezet bij duidelijk omlijnde trauma’s met een concrete herinnering. Je werkt met een specifieke gebeurtenis en verwerkt stap voor stap de emotionele lading die eraan verbonden is. Deze werkwijze blijft waardevol binnen de GGZ en wordt breed toegepast bij posttraumatische stress en angstklachten. Toch is EMDR niet beperkt tot enkelvoudige trauma’s, want bij relationeel trauma ontbreekt vaak één duidelijk beeld terwijl de impact diep doorwerkt in het dagelijks leven.
Hoe vroege relationele ervaringen je zelfbeeld beïnvloeden
Kinderen die zich destijds niet gezien, gehoord of gedragen voelden, dragen die pijn vaak als volwassenen nog met zich mee. Veel volwassenen verwoorden het later als:
➔ Er was niemand voor mij.
➔ Ik mocht er niet zijn met mijn gevoelens.
➔ Ik moest het alleen doen.
Deze pijn raakt direct aan hoe iemand zichzelf waardeert, grenzen stelt en zich verhoudt tot anderen. Wat ooit een overlevingsstrategie was, wordt later een patroon dat relaties en zelfbeeld blijvend beïnvloedt.
Waarom verwerking van losse gebeurtenissen soms onvoldoende is
In veel traumabehandelingen richt je je op afzonderlijke gebeurtenissen die spanning oproepen en die als ingang dienen voor verwerking. Dat kan helpend zijn en duidelijke verlichting geven bij specifieke klachten. Wanneer er echter sprake was van langdurige onveiligheid of een disfunctionele opvoedsituatie, is de pijn vaak verweven met terugkerende patronen van gemis. Het verwerken van één herinnering raakt dan niet altijd de diepere laag van relationeel trauma.
Wat Affect-Focused EMDR toevoegt aan reguliere EMDR
Affect-Focused EMDR, ook wel AF-EMDR genoemd, is ontwikkeld voor situaties waarin onderliggende gevoelens centraal staan. Deze methode bouwt voort op het werk van Francine Shapiro, waarin wordt benadrukt dat het activeren van gevoel een essentieel onderdeel is van EMDR. AF-EMDR richt zich daarom niet alleen op beelden of concrete gebeurtenissen, maar juist op het verwerken van affect dat verbonden is aan hechting en relationele ervaringen binnen complexe traumageschiedenis.
Werken met emotionele netwerken bij complex trauma
Binnen AF-EMDR onderzoek je hoe traumatische netwerken zijn opgebouwd rond emoties zoals schaamte, eenzaamheid of minderwaardigheid. Herinneringen kunnen nog steeds een ingang vormen, maar zij zijn niet het enige startpunt in de behandeling. Door het affect zelf te activeren ontstaat ruimte om diepgewortelde overtuigingen over jezelf en anderen te herzien. Dat maakt deze benadering passend bij jeugdtrauma en langdurige relationele onveiligheid.
Voor welke cliënten AF-EMDR binnen de GGZ passend is
AF-EMDR wordt binnen de GGZ vooral ingezet bij volwassenen met klachten die samenhangen met relationeel trauma en hechtingsproblematiek. Je ziet dan vaak een laag zelfbeeld, moeite met nabijheid of een aanhoudend gevoel van innerlijke leegte. Deze klachten zijn niet altijd herleidbaar tot één moment, maar hebben zich ontwikkeld binnen een relationele context. Juist dan biedt het werken met affect een zorgvuldige en wetenschappelijk onderbouwde route voor verwerking.
De opleiding Affect-Focused EMDR bij PRED
Vanuit PRED, het kennis- en informatiecentrum voor trauma en hechting, bieden wij de opleiding Affect-Focused EMDR aan voor EMDR-therapeuten in de GGZ. De opleiding sluit aan op de standaard EMDR-opleiding en verdiept je inzicht in het werken met relationeel trauma. Je begrijpt waarom het werken met gevoel centraal staat bij jeugdtrauma en hoe affect een ingang vormt tot diep opgeslagen traumatische netwerken. Je leert op meerdere manieren toegang te krijgen tot onderliggende emoties die vaak moeilijk bereikbaar zijn.
Verdieping van je klinisch handelen bij vroegkinderlijk trauma
Tijdens de opleiding ontwikkel je meer vertrouwen in het werken met pijnlijk affect bij volwassenen met vroegkinderlijk trauma. Je oefent met het zorgvuldig activeren en begeleiden van emoties binnen het EMDR-protocol, met aandacht voor veiligheid en dosering. Theorie wordt afgewisseld met videomateriaal en oefeningen in kleine groepen, zodat je kennis direct koppelt aan praktijk. Veel deelnemers geven aan dat deze verdieping hun begrip van relationeel trauma versterkt en hun behandelrepertoire verbreedt. Wil je meer weten over de inhoud, lees dan verder op de pagina over de opleiding Affect-Focused EMDR van PRED.
Ga terug naar het overzicht
